ಶಿಕ್ಷಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೋಷಗಳು: ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ವಿಮರ್ಶೆ

 ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠದ ಜತೆಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅನಗತ್ಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಫಲಿತಾಂಶ, ದಾಖಲಾತಿ, ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹ, ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ನಿಜವಾದ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಆಡಳಿತದ ಮುಂದೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ, “ಮೌನವಾಗಿರಿ, ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿ” ಎಂಬ ಧೋರಣೆ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಸರ್ವಜ್ಞರಲ್ಲ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಕೇವಲ ಆದೇಶ ಪಾಲಿಸುವವರಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.

ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವಿಷಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ತಕ್ಷಣ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. “ಇಷ್ಟೂ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?”, “ನಿನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲವೇ?” ಎಂಬ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಮಾತುಗಳು ಮಗುವಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಕರ ವರ್ತನೆಯಿಂದಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ದ್ವೇಷಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುವ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸಿ, ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಂದಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಹೊಗಳುವುದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ನೆರವು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮುಂದೆ ತರುವುದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವೆ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆ. ವಿಧೇಯರಾಗಿರುವವರು, ಹೊಗಳುವವರು ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿದರೆ, ಶಾಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ನಂಬಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು.

ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಕಡಿಮೆ ವೇತನ, ಕೆಲಸದ ಭದ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ, ದೊಡ್ಡ ತರಗತಿಗಳು, ಆಡಳಿತದ ಒತ್ತಡ, ಪಠ್ಯೇತರ ಕೆಲಸಗಳು, ಪೋಷಕರ ಅವಾಸ್ತವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ತರಬೇತಿಯ ಕೊರತೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಕರು ಇಂತಹ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ “ಎಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಕೆಟ್ಟವರು” ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಅಂಕಗಳಿಗೆ, ಕಲಿಕೆಗಿಂತ ವಿಧೇಯತೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಗಿಂತ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗೌರವ ಬೇಕು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಶಿಸ್ತು ಬೇಕು; ಆದರೆ ಅವರ ಗೌರವ, ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ದೇವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಭಯದಲ್ಲಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆ ಮಕ್ಕಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗದೆ, ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಬೇಕು.