ಪದವಿ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆಯಿದೆಯೇ?

ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಪದವಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುವುದು ಕಾಲೇಜಿನ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಶುಲ್ಕ, ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲ, ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ ಮನೆಯ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು “ಮಗುವಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಸಿಗಲಿ” ಎಂಬ ಕನಸೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪದವಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕವೂ “ಇನ್ನೊಂದು ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂಬ ಸಲಹೆ ಕೇಳಬೇಕಾದರೆ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ: ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿತದ್ದೇನು?

ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕಡೆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಗಕ್ಕೂ ಉದ್ಯೋಗ ಜಗತ್ತಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವೇಗಕ್ಕೂ ಅಂತರವಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ತರಬೇತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗದು. ಆದರೆ ಪೋಷಕರು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಶುಲ್ಕ ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮೂಲ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೂ ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾಗುವುದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಸರಿ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕನಸು ಕಾಣುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಗೂಗಲ್ ಅಥವಾ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಗುರಿಯಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಆರಂಭವೂ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸ, ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕೂಡ ಕಲಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಮೊದಲ ಕೆಲಸ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದ ಗುರುತು ಅಲ್ಲ; ಅದು ಅನುಭವ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಅವಕಾಶ.

ಆದರೂ ಕೆಲಸ ಸಿಗದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವಕ ಅಥವಾ ಯುವತಿಗೂ “ಬದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರವೇಶ ಹಂತದ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಕೊರತೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ, ಅನುಭವವನ್ನೇ ಮೊದಲ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿ ಕೇಳುವ ನೇಮಕಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ವೆಚ್ಚ ನಿಜವಾದ ಅಡೆತಡೆಗಳು. ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಂಬಳವೂ ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸೋಮಾರಿತನವಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೇಳುವಷ್ಟೇ ಉದ್ಯೋಗದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು.

ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವುದು ಸುಲಭ. ಎಐ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ; ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆ ಆತಂಕವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಐ ಬರುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚದೆ “ಎಐ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿತು” ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎಐಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಅದರ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಡಲಾರದ ಮಾನವೀಯ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈಗ ಕಲಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.

ಹಾಗಾದರೆ ದಾರಿ ಯಾವುದು? ಕಾಲೇಜುಗಳು ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಂಕದಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವ ಕೊಡಬೇಕು. ಪೋಷಕರು ಪದವಿಯ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರೊಂದನ್ನೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಳತೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಕೆಲಸವಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು: ವರದಿ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಕೋಡ್, ಬೋಧನೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ. ಉದ್ಯೋಗದಾತರೂ ಹೊಸಬರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.

ಪದವಿ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರಾಚೆಗೆ ಸಾಗಲು ಕುತೂಹಲ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಮನಸ್ಸು ಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿ, ಯುವಜನರು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪದವಿಯ ದಿನವೇ ನಿಲ್ಲಿಸದಿರಲಿ. ಆಗ ಎಐ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.